Een Blerickse koopmanszoon wordt dorpsdokter

Peter Henricus Hillen werd in 1863 in Blerick geboren, als oudste zoon uit het tweede huwelijk van koopman Alexander Hillen. Hij studeerde geneeskunde in Amsterdam en promoveerde in 1889. Na een jaar in het ziekenhuis De Calvarieberg in Maastricht kwam hij naar Vught. Daar was hij vijftig jaar arts, de eerste vijfentwintig jaar als enige huisarts van het dorp. In Vught heette hij "dokter Piet Hein".

In 1893 trouwde hij in Klimmen met Maria Louisa Josephina Bex. Ze kregen zeven kinderen, onder wie een tweeling in 1894. Niet alle kinderen bleven leven: een van de tweeling stierf na tien weken, een kind werd doodgeboren en zoon Alexander overleed in 1919 op twintigjarige leeftijd.

Geschilderd portret van dr. Peter Henricus (Piet Hein) Hillen in zijn werkkamer, met boeken en flessen op de achtergrond.
Dr. Peter Henricus (Piet Hein) Hillen (1863–1943). Familiearchief.

Een ziekenhuis, een motor en kenteken N-33

In 1895 bracht hij samen met pastoor Lips genoeg geld bijeen voor een eigen ziekenhuis bij de Petruskerk. Vijf jaar later ging het Sint-Elisabethgesticht open, verzorgd door franciscaner zusters. Hillen zorgde voor een operatiekamer en röntgenapparatuur. Vanaf 1911 woonde en werkte hij in een villa aan het Maurickplein 1, met een eigen apotheek. Hij trok er kiezen, opereerde en hielp bij bevallingen.

Naar zijn patiënten reed hij eerst op een motor van het merk "Succes". Na een ongeluk kocht hij een auto, met kenteken N-33, uit 1906. Voortaan liet hij zich rijden door zijn tuinman.

Hij stopte in 1939 met werken, maar bleef tot kort voor zijn dood in 1943 actief. Tijdens de bezetting weigerde hij lid te worden van de Duitse Artsenkamer. Bij zijn begrafenis waren zoveel artsen dat men een inval van de Duitse veiligheidsdienst vreesde; er werd een vluchtdeur opengehouden, maar de inval kwam niet.

De zoon: "Er zijn er twee die dat weten"

Felix, de jongste zoon, studeerde net als zijn vader in Amsterdam. Na zijn huwelijk met Marie-Christine Cordewener in 1927 begon hij een praktijk aan de Taalstraat 181. In 1942 werd hij gemeentearts, en na de dood van zijn vader nam hij de praktijk aan het Maurickplein over.

Hij was, net als zijn vader, "een man van weinig woorden". Vughtenaren herinneren zich zijn "hm, hm, hm". Toen een nieuwsgierige echtgenoot onder aan de trap vroeg wat zijn vrouw mankeerde, zei hij: "Er zijn er twee die dat weten, uw echtgenote en ik, en dat is voldoende." En na een medisch televisieprogramma, met een volle wachtkamer, riep hij: "Iedereen die niet echt iets heeft, gaat nu naar huis!" De helft stond op.

's Nachts trok hij zijn pak over zijn gestreepte pyjama aan. Hij reed met het raam open en neuriede zo hard dat men eerst hem hoorde en dan de auto. Door het werken met de röntgenapparatuur kreeg hij huidkanker aan zijn linkerwijsvinger, die geamputeerd moest worden. Hij was goed in schaken en bridge, en schreef artikelen over medische ethiek.

Zwart-witfoto van dr. Felix Hillen met bril en een onderscheiding op zijn jas.
Dr. Felix Hillen (1900–1973), met onderscheiding op zijn revers. Familiearchief.

Artsenverzet rond Kamp Vught

In de oorlog zat Felix in het artsenverzet, Medisch Contact. Met zijn collega's Blomjous en Van Spaendonk wachtte hij het eerste gevangenentransport naar Kamp Vught op met voedselpakketjes van zuster Hulsman. Toen de Duitsers ontkenden dat er besmettelijke ziektes heersten, schakelde hij de inspecteur voor de Volksgezondheid in. Vrijgelaten gevangenen die te zwak waren om naar huis te gaan, gaf hij wekenlang onderdak. Na de oorlog richtte hij de Vughtse afdeling van het Rode Kruis mee op.

Hij stopte in 1971 wegens ziekte en overleed in 1973. Hij was ereburger van Vught en officier in de Orde van Oranje-Nassau; zijn vader was ridder in dezelfde orde.

Wat er nog van te zien is

  • De Dokter Hillenlaan in het centrum van Vught is naar vader én zoon genoemd.
  • De apothekerskast van de praktijk staat sinds 2022 als ingerichte dokterspraktijk in het Vughts Museum in DePetrus.
  • Het Vughts Museum maakte ook een podcast over dr. Hillen, in de reeks "Adres Bekend".

Hoe zeker weten we dit?

  • Geboorte-, huwelijks- en overlijdensdata komen uit de burgerlijke stand (BHIC en RHCL, via Open Archieven).
  • De verhalen over praktijk, oorlog en anekdotes komen uit het Vughts Museum, onder meer uit een interview met Pink (Felix) Hillen, zoon van Felix, uit 2022.
  • Het kenteken N-33 komt van de site "De auto van m'n opa".

Bronnen